Kadınlarda saç dökülmesi çoğunlukla genetik ve hormonal faktörlerin etkisi altında gerçekleşen, yaygın seyrelme şeklinde ortaya çıkan bir süreçtir. Kötü beslenme koşulları, stres, menopoz, gebelik gibi nedenlerin de etkili olduğu bu süreç erkeklere göre nadiren kellik ile sonuçlanmaktadır.

 

Kadınlarda saç dökülmesi, genetik ve androjen hormonu bozukluğundan kaynaklı olarak ‘erkek tipi saç dökülmesi’ ve ‘kadın tipi saç dökülmesi’ şeklinde gözlemlenir. Ancak her saç dökülmesi genetik ve androjen hormonu kaynaklı olmamaktadır. Menapoz ve gebeliğe bağlı değişiklikler, stres, vitamin eksiklikleri, kansızlık, trioid seviyesinde artış ya da azalma kaynaklı da olabilmektedir. Bu çerçevede makale, kadınlarda saç dökülme sürecini detaylı bir şekilde ele alacaktır.

Nedenleri


 

Kadınlarda saç dökülmesi nedenleri erkeklere kıyasla farklılık göstermektedir. Yaygın nedenler arasında genetik ve hormonal dengesizlikler başı çekse de trioid problemleri, beslenme eksiklikleri, gebelik ve menopoz, bazı hastalıklar nedeniyle kullanılan ilaçlar saçlarda dökülme yaratmaktadır. Aşağıda Androgenetik Alopesi haricinde sayılan tüm saç dökülme çeşitleri aşırı saç dökülmesini ifade etmek için kullanılan ‘Telojen Effluvim’ türü olarak saç dökülmesi olarak ifade edilir. Bu saç dökülme türü, aniden meydana gelir ve normalin dışında aşırı saç dökülme olarak gerçekleşir.

 

1. Genetik Yatkınlık

 

Kadınlarda saç dökülmesi nedenleri arasında ilk sırada yer alan Andogenetik Alopesi kadınlarda ‘erkek tipi kellik’ ve ‘kadın tipi kellik’ olarak kendini göstermektedir. Androgenetik Alopesi sonucu dökülme şu şekilde gerçekleşir: Erkeklik hormonu testosteron, ‘5-a’ enzimi tarafından Dihidro Testosteronuna (DHT) çevrilerek vücutta artışa geçer. Vücutta artışa geçen testosteron hormonu sonucunda ise saçlar sağlığını yitirir ve dökülmeye başlar [3].

 

2. Hormonal etki

 

Kadınlarda saç dökülmesi polikistik over sendromu (PKOS) , menopoz ve trioid hormonu gibi hormonal kaynaklı nedenlerden dolayı da gerçekleşmektedir. Trioid hormonunda meydana gelen dengesizlikler kadınlardadökülme durumunun yaygın nedenleri arasında sayılmaktadır. Trioid hormonunun çok fazla salgılandığı hipertiroidizm ile çok az salgılandığı hipotiroidizm durumu saç dökülmesinin tetiklenmesine neden olmaktadır. Aynı şekilde vücudun normalden daha fazla erkeklik hormonu testosteronun üretildiği durumda meydana gelen PKOS da , yüzde ve vücutta kıllanma şeklinde kendini gösterirken, saç dökülmesi nedeni de olabilmektedir. Kadınlarda dökülmei durumunun menopoz ile ilişkisi tam olarak açıklanmasa da menopoz sırasında östrojen üretiminin azalması, saç sağlığında bazı değişiklikler yaratmıştır. Böylelikle kadınlarda görülen saç dökülmesi durumuyla menopoz arasında ilişki olduğu şüphesi oluşmuştur [4]. Hormonal kaynaklı saç dökülmesi kadınlarda doğum sonrasında da gözlemlenmektedir. Doğum sonrası kadınlık hormonu östrojen seviyesinde meydana gelen düşme, kadınlarda saç dökülmesi ile sonuçlanmaktadır. Gebelik sonrası oluşan bu saç kayıpları geçici olmakla beraber, bazen süreç uzayarak andogenetik alopesinin gelişmesini de beraberinde getirebilmektedir [5].

 

3. Hastalık ve Stres Kaynaklı Saç Dökülmesi : 

 

• Saçkıran Kaynaklı Dökülme: Saçkıran kişinin bağışıklık sisteminin kendi hücresine saldırmasıyla ortaya çıkmaktadır. Bağışıklık sisteminin ise neden kişinin kendi hücresine saldırdığı bilinmemektedir. Saçın belli noktalarında bir ya da bir kaç yerinde, yuvarlak leke gibi oluşan saç kayıplarıdır. Ayrıca saçkıran mantarı, saç derisi sedefi ve kıl kökü iltihabı da saç kaybına neden olmaktadır.

 

• Anemi : Kıl kökleri kılcal damarlar sayesinde beslenmektedir. Kıl köklerinin kansızlık nedenli yeterli ölçüde kan alamaması saç dökülmesine neden olabilmektedir.

 

• Stres : Kişinin yaşadığı ağır üzüntü de kadınlarda saç dökülmesi durumunu tetiklemektedir. Genellikle aniden gelişen ve çok fazla saç dökülmesi yaşandığını ifade etmek için kullanılan ‘telogen effluvium tipi’ saç dökülmesinin stres kaynaklı meydana geldiği belirtilmektedir.

 

• Hastalık veya Tedavi Nedenli Dökülme : Özellikle kanser hastalarına uygulanan kemoterapi nedeniyle saç kökleri zarar görebilmektedir. Ancak tedavinin bitimi sonrasında saçlar tekrar büyümeye başlamaktadır.

 

• Doğum Kontrol Haplarının Kullanılması : Kullanılan doğum kontrol hapları eğer aile hikâyesinde kellik varsa saç dökülmesine neden olabilmektedir.

 

4. Diğer Nedenler

 

• Yanlış Uygulanan Diyetler Sonucu Vitamin Eksikliği : Hızlı kilo verilmesi için yapılan diyetler kimi zaman saç dökülmesi riski oluşturabilir. Vücut tarafından yeterli ölçüde alınmayan vitamin ve mineraller sağlıklı saçları da etkilemektedir. Ve dolayısıyla kadınlarda görülen saç dökülmesinin nedeni hâline gelebilmektedir. Uygulanan yanlış diyetler sonucu genellikle biotin eksikliği ortaya çıkmaktadır. Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde biotin eksikliğinin, kılların dökülmesinde bir neden olduğunu ortaya koymuştur [6]. Biotinin kıl gelişiminde pozitif etkileri bilindiğinde, biotin eksikliği kadınlarda saç dökülmesi nedenleri arasında gösterilmektedir [7]. Ayrıca özellikle D vitamini eksikliği, A vitamini fazlalığı da saçın dökülme nedenleri arasındadır. Bu kapsamda protein ağırlıklı beslenmek saç sağlığı için önemli olmaktadır.

 

• Yanlış saç şekillendirme: Saçların sürekli sıkı bir biçimde toplanmasıyla oluşan gerginlik neticesinde bazı saçlar çekilmeye bağlı olarak dökülebilmektedir.

 

• Yanlış Bakım Uygulamaları : Çok sık aralıklarla saçın boyanması ya da sürekli fön makinasına maruz kalmak da kadınlarda saç dökülmesi durumunu yaratmaktadır. Bu uygulamalarla kırılan saçlar, gün geçtikçe incelip, dökülmektedir.

 

• Yaşlanma : Yaşın artmasıyla beraber saç büyüme hızı da azalmaktadır. Ve böylece giderek incelen saçlar dökülür ve azalır.

 

• Mevsimsel Geçiş : Daha çok Ekim ve Kasım aylarında gözlemlenen mevsimsel saç dökülmesi yaz aylarında saç büyümesi için faydalı olan melatonin hormonun az salgılanması nedeninden kaynaklandığı düşünülmektedir. Az salgılanan melatonin nedeniyle doğal dökülme süresi uzar ve saç dökülmesi ekim ve kasım aylarında daha yoğun yaşanır.

 

Okudunuz mu?
Detaylı bilgi için “Mevsimsel Saç Dökülmesi nedenleri” makalemize göz atabilirsiniz

 

 

 

Kadınlarda Saç Dökülmesi Tipleri

 


 

Kadınlarda saç dökülmesi tipleri farklılaşabilir. Tüm kafa derisine yayılmış incelme şeklinde olduğu gibi, yanlarda belirginleşen dökülme şeklinde de ortaya çıkabilmektedir. Altta yatan nedenlere göre değişen farklı tipte saç dökülmeleri olabilir. Genel olarak kadınlarda gözlemlenen 3 farklı dökülme tipi bulunmaktadır.

 

1. Diffüz (Yaygın) Dökülme Tipi :

 

Kadınlarda saç dökülmesi tiplerinden diffüz dökülme genellikle tüm saçta oluşan, çam ağacı görünümüne sahip bir dökülme tipi olmaktadır. Günlük yüz ila bin arasında değişen saç kaybı durumunda ortaya çıkabilmektedir. Yaşanan dökülme hızlı ve uzun sürerse diffuz kellik belirginleşebilir [1]. Diffüz saç dökülmesini meydana getiren olaylar arasında genellikle yüksek ateşli hastalıklar, trioid ve genetik saç dökülmesi sayılabilir [2].

 

2. Lokal (Bölgesel) Dökülme Tipi :

 

Saçlarda yer yer oluşan incelme ve dökülme tipidir. Genellikle saçkıran hastalığında belirginleşen lokal dökülme tipi, kullanılan herhangi bir ilaçın ve yaşanılan stresin neden olduğu dökülme tipi olmaktadır. Ancak kadınlarda saç dökülmesi genetik olarak yaşansa da bazen dökülme, bölgesel incelme şeklinde de gerçekleşebilir. Bunun dışında kansızlık, demir eksikliği, mevsimsel geçişler de bölgesel incelmeye sebebiyet verebilmektedir.

 

3. Desenli Saç Dökülmesi Tipi :

 

Bu tip dökülmelerin çoğunluklu nedeni genetik köken ve androjen hormonu kaynaklıdır. Literatüre kadınlarda erkek tipi kellik olarak geçmiştir. Kadınlarda saç dökülmesi çeşitlerinden olan bu dökülme tipinde ön saç çizgisi kalır, tepeden geriye doğru seyrekleşen bir dökülmesi yaşanır.

 

Kadınlarda Saç Dökülmesi Nasıl Engellenir?

 

 

Kadınlarda saç dökülmesi kullanılan çeşitli vitaminler ve ilaçlarla engellenebilinir. Öncelikle saç dökülmesinin neden kaynaklandığını belirlemek için muayene edilerek saçın yapısı incelenir, sonrasında kan tahlili yapılır. Yapılan araştırmalar sonucunda dökülmenin kalıcı mı yoksa, geçici mi olduğu tespit edilir.

 

Sorun genetik ve hormonal kaynaklı ‘erkek tipi kellik’ ve ‘kadın tipi kellik’ ise DHT hormonunu baskılayıcı ilaç tedavisi uygulanır.

 

saçkıran ise bu durumun yarattığı bağışıklık sistemi sorunu çözülmeye çalışılır. Saçkıran ile ilgili tedavinin sağlıklı sürdürülebilmesi için kişinin stres ortamından arınmış olması da gerekmektedir.

 

Beslenmek de önemli!

 

Eğer kadınlarda görülen saç dökülmesi beslenme eksikliği nedenli ise gerekli protein ve vitamin ağırlıklı bir beslenme şekli seçmesi gerekmektedir. Kansızlığa bağlı dökülme yaşanıyorsa bu yönde bir tedavinin yanı sıra; kanın içinde yer alan demir, B12, D vitamini gibi eksiklikleri de gidermek gerekmektedir.

 

Medikal tedavilerin dışında saçların dinlenmesine fırsat verilmelidir. Fön ve saç şekillendirici kullanımını bir süre bırakmak saç için faydalı olacaktır. Çok gerekli değilse bu dönemde saçların boyanmasına da ara verilmelidir.

 

Özetle kadınlarda saç dökülmesi durumunu engellemek için önerilen tedavi şekilleri lokal olarak uygulanan ve ağız yoluyla kullanılan ilaç ile vitaminler olmaktadır. Ancak saç dökülmesi ilerlemiş bir safhaya ulaşmışsa kadınlarda saç dökülmesi başvurulan yöntemlerden biri olmaktadır.

 


 

Kaynakça

[1] Oya Oğuz ve Murat Küçüktaş, ''Semptomatik Saç Dökülmesi Tanı ve Tedavisi'', Tükiye Klinikleri J Cosm Dermatol-Special, Sayı 1 (3), s: 1-2, 2008.

[2] Hatice Uce Özkol, ''Kadınlarda Diffüz Saç Dökülmesi ve Tanı'', Van Tıp Dergisi, Sayı 20 (4), s: 30-303, 2013.

[3] - [4] Cevdet Altınyazar ve Özlem Bilgiç, ''Kadın Tipi Saç Dökülmesinde Tedavi'', Türkiye Klinikleri J Dermatol, Sayı 6 (4), s:16, 2013.

[5] İdil Ünal ve İlgen Ertam, ''Gebelikte Saç'', Dermatoz, Sayı 3 (2), s:70, 2012.

[6] D. H Rushtan, ''Nutritional Factors And Hair Loss'', Clin Exp Dermatol, Sayı 27, s: 398, 2002.

[7] Güneş Gür Aksoy, ''Diffüz Saç Dökülmeleri; Besinsel Eksikler ve Destekler'', Türkderm, Sayı Özel Sayı 1, s: 46, 2014.