saç dökülmesi

Saç Dökülmesi

Saç Dökülmesi Nasıl Teşhis Edilir?

Saç Dökülmesi

Saç dökülmesi genetik, hormonal ve çevresel faktörlere bağlı olarak ortaya çıkan; yaşa, kişiye, beslenmeye ve cinsiyete göre değişen; kimi durumlarda kalıcı, kimi durumlarda ise geçici olan bir problemdir.

Günde ortalama 50 ila 100 arasında değişen dökülme normal kabul edilirken, dökülmenin bu sayının üzerine çıkması, tedavi edilmesi gereken hastalık belirtisi olabilmektedir. Kalıtsal saç dökülmesi en sık gözlemlenen dökülme tipi olsa da dökülme birçok nedene bağlıdır. Bazı hastalıklar ve tıbbî tedaviler, stres, vitamin eksiklikleri, hormonal ve kadınlarda doğum gibi faktörler de dökülme nedenleri arasında gösterilmektedir. Saç dökülmesiyle ilgili farklı birçok neden ortadayken, konunun netleşmesi adına, makale saç dökülmesi ve olası nedenlerini detaylandıracaktır.

Saç Dökülmesi Nasıl Anlaşılır?

•Duşta ya da yastıkta, normalden daha fazla saç öbeği görülüyorsa,
•Erkeklerde tepe kısmında ve şakaklarda; kadınlarda kafa derisine yayılan bir seyrelme gözlemleniyorsa,
•Saç uzama hızında bir düşüş yaşanıyorsa,
•Saç parlaklığı eskisi gibi değilse,
•Saç hafif çekildiğinde, ele 4-5 ya da daha fazla saç teli geliyorsa ve hatta bu sayı gün geçtikçe artıyorsa saç dökülmesi problemi ile karşı kaşıya olunduğunu göstermektedir.

Saç Dökülmesi Nedenleri

Cinsiyet fark etmeksizin herkes günde ortalama 50 ila 100 arasında değişen saç dökülmesiyle karşılaşmaktadır. Bu, saç büyüme döngüsünün doğal bir parçasıdır. Büyüme fazı olan anajen, geçiş fazı olan katajen ve son olarak ortalama 3 ay süren dinlenme fazı olan telojen şeklinde ilerleyen bu döngü, her sağlıklı saç kökü tarafından tekrarlanmaktadır [1]. Ancak bazen dökülme genetik yatkınlık, hormonal, psikolojik nedenler, ilaçlar, bazı saçlı deri hastalıkları ve kimyasallara maruz kalma gibi nedenlerden dolayı da bu döngünün dışına çıkabilmektedir.

1.Genetik Faktörler:

Saç dökülmesinin en yaygın nedeni kalıtsaldır. Her erkek hem de kadınları etkilemektedir. Androgenetik Alopesi olarak isimlendirilen genetik faktörlü saç dökülmesi, genetik yatkınlığa sahip kişilerde, androjen hormonu etkisiyle ortaya çıkmaktadır [2]. Ailesinde bu tarz dökülme yaşayan kişilerde görülme olasılığı çok yüksektir. Erkeklerde yan ve arka sınırlarında saç kalacak şekilde, saçlı derinin geriye doğru ilerlemesiyle yaşanan dökülme; kadınlarda ön saç çizginin korunarak, saç hacminde önden arkaya doğru giderek azalma şeklinde görülmektedir [3].

Okudunuz mu?
Çoğunlukla erkeklerde görüldüğü için ismini de buradan alan dökülme çeşidi olan Erkek Tipi Saç Dökülmesinin oluşumu, nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında kapsamlı bir yazı.

Erkek Tipi Saç Dökülmesi Nedir?

2. Hormonal Bozukluklar:

Erkeklik hormonu testosteronun bir türevi olan dihidro testosteron (DHT) hormonu, saç köklerinin dökülme nedenlerinden biri olmaktadır. Testesteron ‘5-alfa’ enziminin yardımıyla DHT’ye dönüşerek bir artış yaşamaktadır. DHT hormonunun artışıyla saç folikülleri küçülür ve saç dökülmesini meydana getirir [4]. Ve böylece sağlıklı saçların hayatta kalma imkânı ortadan kalkar. Saç köklerine zarar veren DHT hormonu genellikle erkeklerde dökülme türü olan erkek tipi saç dökülmesinin temel nedenlerinden biri olsa da kadınlarda da görülmektedir.

Kadınlarda saç dökülmesi nedenlerinden biri olan testosteron hormonu aynı zamanda menopoz sırasında ve gebelikte de artmaktadır. Menopoz ve hamilelik öncesi kadın hem östrojen hem de testosteron hormonunu birlikte üretirken, menopoz ve gebelik ile birlikte testosteron hormonunu, östrojen hormonundan daha fazla üretmeye başlar. Bu da kadınlarda saç dökülmesini beraberinde getirmektedir.

Tiroid hormonu da saç dökülmesi nedenleri arasında sık görülen hormon nedenlerinden biri olmaktadır. Dökülme tiroid hormonunun hem azaldığı hem de arttığı durumlarda görülmektedir.

3. İlaçlar:

Saç dökülmesi; kanser, kalp sorunu, depresyon, diyabet ve yüksek tansiyon için kullanılan bazı ilaçların yan etkileri olarak da ortaya çıkmaktadır.

5. Stres:

Yaşanan herhangi bir durum kişide fiziksel ve duygusal bir şok yaratabilir. Kendini stres altında hisseden vücut saç dökülmesi şeklinde bir savunma mekanizması geliştirebilir. Bu tip saç dökülmesi yüksek oranda geçici olmaktadır.

6. Saçların sıkıca toplanması:

Bazı saç modelleri sonucunda saçlar, çekilmeye bağlı olarak dökülme yaşayabilir. Saç şekillendirme aletleri de bu tip saç dökülmesinin nedenleri arasında sayılmaktadır. Bu tarz saç dökülmelerinde saç kökleri iltihaplanıp, kalıcı bir saç dökülmesi problemine dönüşebilir.

7. Vitamin Eksikliği ve Yanlış Beslenme:

Beslenme alışkanlıklarıyla saç dökülmesi arasında da bağ bulunmaktadır. Düzensiz ve sağlıksız beslenme beraberinde çeşitli vitamin eksikliklerini getirir. D vitamini, B12, çinko gibi vitaminler saç için önemli olduğundan, bol vitaminli besinleri tüketmek saç dökülmemesi için faydalı olacaktır. Ancak alınan aşırı derecede A vitamini ise saç dökülmesinin nedeni olabilmektedir.

8. Kafa Derisi Enfeksiyonları:

Sedef hastalığı, deri mantarı, egzama gibi rahatsızlıklar saçın yapısını etkilemektedir. Bu rahatsızlıklar sonucunda dökülme riskiyle karşı karşıya kalınılabilinir.

Saç Dökülmesi Çeşitleri

•Erkek Tipi Saç Dökülmesi (Androgentik Alopesi):

Genetik kökenli saç dökülmesi türü olan Androgenetik Alopesi hem kadınlarda hem de erkeklerde görülen kalıcı bir dökülme çeşididir. Erkeklerde daha sık görüldüğü için literatüre ‘erkek tipi saç dökülmesi’ olarak geçmiştir. Bu dökülme çeşidi, erkeklik hormonu olan testosteronun ‘5-alfa’ enzimiyle DHT’ye dönüşmesiyle gerçekleşir. DHT’ye dönüşen testosteron bu süreçte bir artışa geçer ve kişinin genetik yatkınlığı da varsa kalın saçların giderek incelip, dökülmeyi beraberinde getirir[5]. Kadınlarda bu tip saç dökülmesi alın çizgisinde herhangi bir çekilme olmadan, yoğunlukla tepe bölgesinde belirlenen yaygın dökülme şeklinde kendini gösterirken, erkeklerde tepe bölgesinin komple dökülmesiyle ortaya çıkmaktadır. Erken fark edilmesiyle uygulanan tedavi sonucu saç dökülmesi yavaşlatılabilir. Tamamen kaybedilen saçlar için ise çözüm saç ekim operasyonu olmaktadır.

•Kadın Tipi Saç Dökülmesi:

Hem androjen hem de androjen dışı nedenlere bağlı olarak gerçekleşebilen, saçlı derinin genelinde seyrekleşme şeklinde görülen saç dökülme çeşididir. Kalıcı saç dökülme çeşidi olarak uygun tedavi şekilleriyle dökülmenin yavaşlatılması mümkün, tamamen geçmesi ise mümkün değildir. Saç ekim operasyonları kadın tipi saç dökülmesinde her zaman işe yaramasa da son çözüm saç ekim operasyonları olmaktadır.

•Bölgesel Saç Dökülmesi:

Saçkıran, saç derisi mantarları, sürekli aynı yerden saç koparma da bölgesel saç dökülmesini  yaratan durumlar arasındadır.

•Yaygın Saç Dökülmesi:

Büyüme fazındaki saçlar ani gelişen ateşli hastalıklar, stres yaratan durumlarda birden dinlenme fazına geçerek dökülme nedeni olabilmektedir. Bazen çeşitli hastalıklar sonucu, yanlış uygulanan diyetler, ilaçlar, vitamin eksiklikleri de bölgesel saç dökülmesinin nedenleri olabilmektedir [6]. Saçlar aniden döküldüğü için genelde fark edilmez; ancak gerekli görülen tedavi uygulandığında saçlar eski haline gelebilmektedir.

•Mevsimsel Saç Dökülmesi:

Mevsim geçişlerinde özellikle ekim ve kasım aylarında görülen saç dökülmesi çeşididir. Mevsimsel saç dökülmesinin, yaz aylarında melatoninin vücut tarafından daha az üretilmesi nedeniyle gerçekleştiği düşünülmektedir. Melatonin hormonun saç büyümesinde olumlu etkisi olduğu yönündeki tez nedeniyle güneş ışınlarının bu hormonun salgılanmasını engellediği düşünülmektedir.

Saç Dökülmesi Tedavi Yöntemleri

Saç dökülmesinin temel sebebini ortadan kaldırmak için öncelikle hastane ortamında gerekli tetkiklerin yapılması gerekmektedir. Tiroid hormonu, demir, B12 veya saç dökülmesini etkileyecek diğer durumların seviyesini kontrol altına alabilmek için öncelikle kan testi yapılmalıdır. Saç dökülmesi karşısında ilk uygulanan tedavi şekli androjen hormonlarını baskılamaya yarayan Minoksidil ve Finasterid ilaçları olmaktadır. Bu iki ilaç başlangıçta farklı hastalıklar için kullanılıyordu. Saç dökülmesinin üzerinde olumlu etkisi gözlemledikten sonra FDA (Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından saç dökülmesi tedavilerinde kullanılması onaylanmıştır. Ancak her iki ilaç da saç dökülmesi tedavisinde yeterli çözüm vermemesi nedeniyle farklı yöntem arayışları ortaya çıkmıştır.

Saç dökülmesine çözüm olarak medikal ve besleyici ilaçların dışında PRP, saç mezoterapisi ve saç ekim operasyonları da saç dökülmesinin karşısında tercih edilen yöntemler arasında sayılmaktadır. Bazı durumlarda bu yöntemler birlikte kullanılırken, bazı durumlar da ise sadece biri kullanılmaktadır. Her yöntem, saç dökülmesinin çeşidine uygun olarak seçilmektedir.

1. PRP ve Saç Mezoterapisi:

PRP, kişiden alınan kanın tekrar kişiye enjekte edilmesi prensibine dayanırken, saç mezoterapisi ise çeşitli vitaminlerin direkt kişiye enjekte edilmesi prensibine dayanır. Her iki yöntem kıl köklerini kuvvetlendirme amacı taşısa da erkek tipi saç dökülmesi durumunda etki etmemektedir.

2. Saç Ekimi:

Kalıcı saç dökülmesi sorununda önerilen bir tedavi yöntemi olan saç ekimi operasyonlarında, kişinin donör bölgesindeki saç köklerinin yoğun ve güçlü olması da önemlidir. Saç ekimi kıl köklerinin yoğun olan bölgeden alınıp, saçsız bölgeye transfer edilmesi işlemidir. FUE tekniği kullanılarak yapılan saç ekim operasyonlarında lokal anestezi kullanılmaktadır. Bu nedenle saç ekimi yaptıran kişi, işlem sırasında herhangi bir ağrı hissetmemektedir.


Kaynakça

[1] Mukaddes Kavala ve diğerleri,''Sistemik Hastalarda Saç'', Göztepe Tıp Dergisi, Sayı 26 (3), s: 128, 2011.

[2] Ahu Yorulmaz, ''Androgenetik Alopesi'', Journal Of Comtemporary Medicine, Sayı 6 (3), s: 248, 2016.

[3] L. Yip ve Diğerleri, ''Role Of Genetics And Sex Streoid Hormones İn Male Androgenetic Alopecia And Female Pattern Hair Loss: An Update Of What We Now'', Australas J Dermatol, Sayı 52(2), s: 81-8, 2011.

[4] Cevdet Altınyazar - Özlem Bilgiç, ''Kadın Tipi Saç Dökülmesinde Tedavi'', Türkiye Klinikleri J Dermatol, Sayı 6 (4), s:16, 2013.

[5] Dr. Didem Didar Balcı, ''Androgentik Alopesi'', Türkiye Klinikleri J Dermatol, Sayı 3 (4), s: 17, 2010.

[6] Ayşe Serap Karadağ ve Filiz Topaloğlu, ''Diffüz Alopeside Tedavi'', Türkiye Klinikleri J Dermatol Special Topics, Sayı 6, s: 45-46, 2013.

İlginizi Çekebilecek Diğer Makaleler

Genetik saç dökülmesi

Genetik Saç Dökülmesi Nedir ?

Bu Makalede Hangi Konular Var? Genetik Saç Dökülmesi Nedir?Genetik Saç Dökülmesi BelirtileriGenetik Saç Dökülmesi ...

erkeklerde saç dökülmesi

Erkeklerde Saç Dökülmesi

Bu Makalede Hangi Konular Var? Erkeklerde Saç DökülmesiErkeklerde Saç Dökülmesi Nedenleri1. Genetik:2. Hormonal:Erkeklerde Saç ...

Saç Analizi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Bu Makalede Hangi Konular Var? Saç Analizi Nedir?Saç Analizi ile Hangi Saç Hastalıkları Tespit ...