Saç Klonlama Nedir ve Nasıl Uygulanır (Avantajları-Dezavantajları)?

S aç klonlama saçlı deriden biyopsiyle alınan kılın, laboratuar ortamında kültüre edilip çoğaltılmasının ardından, saç kaybı olan bölgeye ekilmesiyle gerçekleştirilen bir işlemdir.

Gelecek vaat eden saç ekimi yöntemlerinden biri olarak saç klonlama, tek bir hücreden çok sayıda kıl kökü üretilebilmesine imkan vereceği için özellikle saç ekimi içi uygun olmayan kişilere, yeni saçlara sahip olma şansı sağlayacaktır. Klonlama yöntemi mevcut tek bir saç köküyle, yüzlerce yeni saç üretilmesini sağlayacağından, donör bölge ihtiyacını ortadan kaldırmayı vaat eden bir yöntemdir.  

Klonlama Nedir?

Klonlama, temel olarak aynı gene sahip bir hücrenin, organizmanın veya molekülün eşeysiz üremeyle çoğaltılmasıdır. Aynı gen yapısına sahip canlı oluşturma yöntemi olan klonlama konusunda ilk adım 1980’li yıllarda atılmış, 1997 yılında bir kuzunun kopyalanmasıyla dönüm noktası yaşamıştır. Hayvancılıktan, ilaç sanayisine, tıp alanına kadar birçok uygulama alanı olan klonlama yöntemi, son yıllarda saç üretme konusuna da el atmıştır.

Saç Klonlama Nasıl Yapılır? (Tekniğinin Uygulanışı)

Saç klonlama, donör bölgeden bir ya da birkaç tane greftin çıkarıp, eşeysiz üreme yoluyla (organizmanın kendi genleriyle yeni bir canlı üretmesi) çoğaltılıp, standart ekim yöntemleri kullanılarak saçsız alana yerleştirilmesiyle yapılır.

Saç ekiminde klonlama yöntemi ile ilgili öngörülen süreç şu şekildedir:

Klonlanlanması istenilen kıl kökü verici alandan alınarak klonlanmanın yapılacağı laboratura gönderilir. Laboratuar ortamında çoğaltılan kıl kökleri, ekimin yapılacağı yere gönderilir. Kültürleme sırasında, gerçekleşen hücre bölünmesiyle, yeni kıl hücreleri oluşur [1]. Çoğaltılan kıl kökleri, mevcut ekim yöntemleriyle saç kaybı oluşan bölgeye ekilerek, işlem tamamlanır [2]. Laboratuar ortamında çoğaltılan saç kökü, saçsız alana ekildikten yaklaşık 11 ay sonra ise büyüme göstermiştir [3].

Saç Klonlamanın Saç Ekiminde Sağlayacağı Avantajlar

Saç kökü klonlama olarak da ifade edilen ‘’ikizleme’’ yöntemi teknolojisinin sağladığı avantajlar ve dezavantajlar tıbbi genetik biliminde sürdürülen çalışmalar ışığında öngörülen noktalardır. Dünya’da saç klonlama ile ilgili çalışmalar önemli mesafe kaat etse de, devam eden bir süreç olduğundan, söz konusu bilgiler yapılan çalışmalar ışığında, öngörülerden oluşmaktadır.

Saç klonlama ile saç oto klonlama aynı şey değildir. Saç klonlamayla karıştırılan saç oto klonlama bir aşılama tekniğidir. Vitamin, ilaç ve matriks (bağ dokusu sıvısı) karışımında olan özel formülün saç diplerine uygulanmasıyla gerçekleştirilir.
  • Donör alanı yetersiz kişiler için kesin bir çözüm olacak.
  • Saç kökleri punçlar kullanılarak çıkarılmadığından, köklerin travmaya uğrama riski minimuma inecek.
  • Donör bölgeden bir ya da birkaç saç kökü çıkarılacağından, verici alanda iz oluşma ihtimali neredeyse sıfıra düşecek.
  • Acısız bir ekim gerçekleştirilmesini sağlayan lokal anestezi ihtiyacı azalacak.
  • Ekim sırasında donör bölgeden kök çıkarma işlemi olmayacağından harcanan emek ve zaman azalacak.
  • Donör alan sınırlılığı olmayacağından, yoğun saç ekimi yapılmasını mümkün kılacaktır.
  • Ekim sonrası enfeksiyon oluşma riski düşecek.

Dezavantajları

Saç ekiminde klonlama yöntemi için ön görülen en büyük dezavantajı ise yüksek maliyetli bir işlem olacağıdır. Ayrıca saç kökü klonlama konusunda öngörülen diğer problem ise; hangi kıl kökünün çoğaltılacağı ve çoğaltma işlemi sırasında canlı hücrelerin nasıl muhafaza edileceğinin belirlenememesidir [4].

Saç Klonlama Ne Zaman Başlayacak?

Birkaç özel şirket dünyada klonlama yöntemiyle saç ekimi teknolojisi üzerine çalışmalarını sürdürdüğünden saç kökü klonlama başladı diyebiliriz. Ancak gelecek vaat etmesine rağmen saç kökü klonlama yönteminin önümüzdeki 5- 10 yılda uygulanmaya başlaması ise oldukça zor görünmektedir [5].

Saç Klonlama Fiyatları

İleri teknolojik yatırımlar, özel eğitimli personeller ve yüksek işletim maliyetleri saç klonlama fiyatları üzerinde etkili olacağından, saç klonlama fiyatlarının mevcut ekimlerden oldukça yüksek olacağı tahmin edilmektedir.

Saç kökü klonlama üzerine yazılan bir makalede, henüz hayata geçmemesine rağmen saç klonlama fiyatının 15-20 bin euro arasında olacağı tahmin ediliyor. Dolayısıyla bu teknolojinin belirli ülkelerle sınırlı kalacağı da öngörülen diğer noktalardan birini oluşturuyor [6].

Başkasından Klonlanan Saç Kökü Kullanabilir Mi?

Doku mühendisliğinde kullanılan hücrelerin kaynağı otolog (kişinin kendisi), allojenik (akraba yada başkası) veya ksenojenik (başka tür) olabilir. Birçok durum için allojenik yani başkasından klonlanan hücreler kullanılabilse de saç klonlanmasında bu durum pek mümkün gözükmemektedir. Allojenik hücrelerin kullanıldığı kıl köklerini, vücudun reddetme olasılığı oldukça yüksektir. Ayrıca, vericinin saç özellikleri (renk, kıvırcık-düz, kalın-ince) hastayla eşleşme konusunda uygun olmayabilir. Elbette saç klonlamada allojenik hücrelerin kullanılması da çalışmalar ışığında yıllar sonra mümkün olabilir [7].

Klonlanan Saç Nasıl Gözükecek?

Fareler üzerinde yapılan çalışmalar, klonlanan kılların diğer kıllarla uyumlu olduğunu göstermiştir. Saç kökü klonlama işleminde kişinin kendi saçları kullanıldığından, görüşler klonlama yöntemiyle saç ekimi sonrası kozmetik bakımından bir sıkıntı yaşanmayacağı yönündedir.

Türkiye’de Klonlama Yöntemiyle Saç Ekimi Yapılıyor Mu?

Klonlama yöntemiyle saç ekimi üzerine çalışmalar henüz kesinlik kazanmadığından, bugün dünyanın hiçbirinde yapılmıyor. Dolayısıyla klonlama Türkiye’de oldukça uzun bir zaman sonra uygulanabilir hale gelecek gibi gözükmektedir.

Klonlama Caiz Mi?

Klonlama insanın yaradılış amacına uygun ve insan sağlığının yararına olması, insan onurunun zedelenmemesi; aile, akraba, sosyal ve ekolojik yapıyı bozmaması; kişilik haklarına tecavüz edilmemesi durumunda caizdir. Klonlamanın özellikle nesli tükenmekte olan hayvanların çoğaltılması, ilaç imalatı amacıyla bakteri, bitki, hayvan klonlanmasında da dinen herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. İslam Konferansı Teşkilatı da bu alanda yapılan klonlama çalışmalarının caiz olduğunu kabul etmiştir. Dolayısıyla saç klonlanması da İslam değerleri nezdinde caizdir. İnsan kopyalanması bakımından ise dinen kesin bir hüküm bulunmasa da insan Kuran’a göre, saygın bir varlık olduğundan, deney aracı olarak kullanılması caiz bulunmamaktadır [8].

Saç klonlama son durum değerlendirildiğinde, klonlamanın sağlamlığı ve tekrar edilebilirliği üzerinde bir takım sorunlar olduğu yönündedir. Ar-ge çalışmaları devam etse de sağlık açısından da güvenli olup, olmadığı kesinleşmediğinden, klonlama işlemi deney aşamasında kalmaktadır.


Kaynakça

[1] Jerry Cooley, ‘’Follicular Cell İmplantation : An Update On ‘’Hair Follicle Cloning’’, Facial Plast Surg Clin North Am, Sayı 12 (2), s:220, 2004.

[2-3-4] Dr. Erol Koç ve Dr. Didem Dinçer, ‘’Saç Ekiminde Kök Hücre Tedavisi ve Saç Klonlama’’, Türkiye Klinikleri J Cosm Dermatol-Special Topics, Sayı 3 (4), s: 33, 2010.

[5] Jerry Cooley, ‘’Follicular Cell İmplantation : An Update On ‘’Hair Follicle Cloning’’, Facial Plast Surg Clin North Am, Sayı 12 (2), s:219-24, 2004.

[6] Dr. Erol Koç ve Dr. Didem Dinçer, ‘’Saç Ekiminde Kök Hücre Tedavisi ve Saç Klonlama’’, Türkiye Klinikleri J Cosm Dermatol-Special Topics, Sayı 3 (4), s: 34, 2010.

[7] [1] Jerry Cooley, ‘’Follicular Cell İmplantation : An Update On ‘’Hair Follicle Cloning’’, Facial Plast Surg Clin North Am, Sayı 12 (2), s:222, 2004.

[8] İbrahim Paçacı, ‘’Klonlama ve Kök Hücre Çalışmalarının İslâm Dini Açısından Değerlendirilmesi’’, https://dergipark.org.tr/download/article-file/153812